فناوری و گونه شناسی دست تراش‌های پارینه سنگی غار خر در بیستون، مجموعه موزه ملی ایران و دانشگاه مونترال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه بوردو

چکیده

در مقاله پیش رو نتایج مطالعه فناوری و گونه شناسی مجموعه دست تراش های سنگی‌ به دست آمده از گمانه زنی سال 1965 غار خر بیستون، ارائه می گردد. غار خر یکی از معدود مکانهای پارینه سنگی کاوش شده در منطقه زاگرس است که دارای توالی قابل توجهی از نهشته های باستانشناسی مربوط به اواخر دوره پارینه سنگی میانی تا پایان دوره فراپارینه سنگی است. این پژوهش بر اساس بررسی دو بخش اصلی مجموعه دست تراش‌های سنگی غار خر در موزه ملی ایران و دانشگاه مونترال انجام شده که تاکنون از جنبه فناوری به دقت مورد بررسی قرار نگرفته بودند. علاوه بر اطلاعات گونه شناسی و فناوری ، این مقاله به مباحث گذر از دوره پارینه سنگی میانی به پارینه سنگی جدید در زاگرس، ویژگی های فنی صنایع برادوستی- اوریناسی زاگرس و احتمال نشات گرفتن صنایع سنگی اوایل دوره فراپارینه سنگی از صنایع سنگی اواخر برادوستی پرداخته شده است. با وجود تعداد اندک دست تراش های سنگی بدست آمده از این گمانه زنی، مطالعه حاضر نشان دهنده توالی جالب توجهی از تغییرات و تداوم در شیوه های تراش سنگ مادر و تولید ابزار در غار خر است که از اواخر پارینه سنگی میانی آغاز و تا فراپارینه سنگی ادامه می یابد. یکی از نتایج مهم این مطالعه پیرامون نظریه تداوم میان فرهنگ های موستری و برادوستی است که با توجه به اطلاعات استخراج شده در مورد فناوری ساخت دست تراش های سنگی غار خر، این فرضیه در زاگرس و حداقل در توالی مکان مورد مطالعه محتمل به نظر نمی رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Typo-technological Analysis of Lithic Assemblages from Ghar-e Khar Cave, Bisotun, Collections of Iran National Museum and Montreal University

نویسنده [English]

  • Shidrang Sonia
University of Bordeaux
چکیده [English]

This paper presents a typo-technological analysis of the lithic assemblages from the 1965 excavation of Khar Cave in the mountainous region of Central Zagros, Iran. Khar Cave is one of few excavated Paleolithic sites in the Zagros region with a stratified sequence encompassing archaeological materials from both MIS 2 and MIS 3. The research is based on the typo-technological characteristics of artifacts from both parts of the Khar Cave lithic assemblage, which are stored in the National Museum of Iran and in Montreal University, and have not been properly studied in terms of technology. The paper addresses the issue of the Middle to Upper Paleolithic transition in Zagros; technological characteristics of Baradostian/Zagros Aurignacian industries; and the possibility of industrial evolution from the late Baradostian to the early Zarzian. Despite the small size of the assemblage, the analysis illustrates a sequence of changes and continuity in core-reduction strategies and tool-production in Khar Cave, beginning in the Late Middle Paleolithic to Epipaleolithic. However, from the current state of research, the paper concludes that the available technological data in support of the hypothesis of Middle-to-Upper-Paleolithic continuity in the Zagros is insufficient, and we can neither confirm nor reject the possibility of a gradual transition in this region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zagros
  • Mousterian
  • Baradostian
  • Zarzian