خراج یا مالیات؛ شواهدی جدید از ساختار اقتصاد سیاسی ایران در دوره آغاز ایلامی بر اساس بازخوانی گلنبشته آغاز ایلامی TY.11 تپه یحیی موجود در موزه ملی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه باستان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پیشوا، ورامین، ایران

چکیده

این پژوهش به بررسی اقتصاد سیاسی، مشارکت اجتماعی در تعاملات مالی و جایگاه جوامع آغازایلامی در تپه‌یحیی در مرکز فلات‌ایران در اواخر نیمه‌دوم هزاره چهارم قبل ‌از‌ میلاد می‌پردازد. نخبگان تپه‌یحیی در دورۀ آغاز ایلامی، بخشی از مازاد تولید خانوارها را به‌عنوان خراج دریافت کرده و در قالب نظام بازپخش یا توزیع مجدد، موجب انباشت ثروت در میان طبقه حاکم می‌شدند. ذخیره متمرکز اطلاعات، فن مدیریت اداری و فناوری ثبت و نگهداری اطلاعات (مهرها و گل‌نبشته‌ها) نیز این نظریه را تأیید می‌کنند. یکی از بهترین شواهد پیرامون پرداخت خراج در این دوره، گل‌نبشته‌ای (TY.11) می‌باشد که در تپه‌یحیی به‌دست‌آمده است که در این مقاله به طور جامع درباره آن بحث خواهد شد. همچنین اطلاعات موجود در مورد تراکنش‌های اقتصادی درون جامعه در قالب پرداخت خراج یا مالیات و یا پیشکش، منابع اقتصادی رایج، کالاهای تولیدشده و مصرف‌شده و الگوهای احتمالی دادوستدی که می‌توانسته نخبگان تپه‌یحیی (در اواخر هزاره چهارم) را در تعامل با سایر اقشار جامعه قرار دهد، ارائه خواهند شد و نیز تغییرات در میزان پیچیدگی این جوامع بر اساس گل‌نبشته‌های دوره آغاز ایلامی مورد بحث در این مقاله به‌عنوان یک شاخص احتمالی برای پیچیدگی و تغییرات اجتماعی مورد بحث قرار خواهند گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Tribute or Taxation; New Evidence of the Structure of Iran's Political Economy in the Proto-Elamite Period Based on a Proto-Elamite Tablet from Tepe Yahya: TY.11, Kept in National Museum of Iran

نویسندگان [English]

  • Sahar Yazdani 1
  • Rouhollah Yousefi Zoshk 2
1 Department of Archaeology, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Department of Archaeology, Isalamic Azad University of Pishva, Varamin, Iran
چکیده [English]

This study examines the political economy, social participation in financial interactions, and the position of Proto-Elamite communities at Tepe Yahya in the center of the Iranian plateau at the end of the second half of the fourth millennium BC. The elites of the Proto-Elamite period received a part of household surplus production as tribute, and in the form of a redistribution system, increased the accumulation of wealth among the ruling class. Centralized storage of information, administrative management techniques, and information registration and maintenance (seals and tablets) also support this theory. Tablet TY.11 from Tepe Yahya, which forms the focus of this article, offers some of the best evidence for the payment of tribute during this period. This article presents available information on economic transactions within the Yahya community in the form of tribute or taxation or offering, common economic resources, produced and consumed goods, and possible trading patterns that could have enabled the elites of Tepe Yahya (in the late fourth millennium) to interact with other sections of society. Also, changes in the level of complexity of these communities based on the tablets of the Proto- Elamite period mentioned in this article will be discussed as a possible indicator of complexity and social change.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Taxation
  • Elites
  • Proto-Elamite
  • Tablet
  • Tepe Yahya