دوفصلنامه موزه ملی ایران

دوفصلنامه موزه ملی ایران

نظام کشاورزی در دوره آغاز ایلامی شوش: تحلیلی بر گلنبشته های آغاز ایلامی موجود در موزه ملی ایران (MDP.26)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پیشوا، ورامین، ایران
2 دانشجوی دکتری باستان شناسی پیش از تاریخ دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری باستان شناسی پیش از تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
چکیده
دوره آغاز ایلامی در شوش (حدود ۳۱۰۰-۲۹۰۰ پیش از میلاد) مرحله‌ای کلیدی در توسعه جوامع پیش حکومتی در جنوب غرب ایران را رقم می‌زند. در این دوره، شوش به عنوان یک مرکز مهم ظهور کرده و نقشی حیاتی در فعالیت‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی منطقه ایفا می کند. یکی از مهمترین ویژگی‌های جامعه آغاز ایلامی استفاده از خط بوده است، که یکی از اولین سیستم‌های نوشتاری شناخته شده در جهان باستان محسوب می شود. اگرچه گلنبشته های آغاز ایلامی تا حد زیادی رمزگشایی نشده باقی مانده است، ولی کلیت این گل نبشته ها و بخش هایی که کشف رمز شده اند، اطلاعات ارزشمندی را در خصوص کارکرد اداری و اقتصادی این دوره را در اختیار باستان شناسان قرار می دهد. بخش قابل توجهی از گلنبشته های آغاز ایلامی، اسناد اقتصادیی هستند که در ارتباط با مدیریت منابع و فعالیت‌های کشاورزی و دامپروری بوده اند. دامپروری و کشاورزی ستون فقرات اقتصاد دوره آغاز ایلامی بوده و نیازهای جمعیت وابسته به این نظام سیاسی را تأمین می‌کرده و مازاد محصول لازم برای تجارت، پرداخت خراج و در نهایت شرایط را برای رشد مراکز پیچیده‌ای مانند شوش را فراهم می‌کرده است. سازماندهی نظام کشاورزی، کشت محصولات و جمع داری انبارهای مملو از محصولات کشاورزی، موضوعاتی هستند که به کرات در گلنبشته های آغاز ایلامی به آن اشاره شده است و آنها را به منابعی ارزشمند برای درک اقتصاد معیشتی در دوره آغاز ایلامی در شوش تبدیل می‌کند. این مقاله بر پایه تحلیل گلنبشته های آغاز ایلامی شوش موجود در موزه ملی ایران (MDP.26) متمرکز است که بسیاری از آنها به طور خاص به موضوعات کشاورزی می‌پردازند. نویسندگان نشانه M56 و سایر نشانه های مرتبط با موضوع فعالیت‌های کشاورزی را در این مقاله بررسی کرده و سپس انواع محصولاتی را که در این متون به آنها اشاره شده است را تحلیل کرده و سپس ساختار نظام کشاورزی در دوره آغاز ایلامی شوش را بر اساس این گلنبشته ها بازخوانی خواهند کرد. علاوه بر این، این مقاله به بررسی ماهیت اقتصادی و سیاسی جامعه آغاز ایلامی، از جمله نقش نظام های سیاسی پیش حکومتی در تنظیم و سازماندهی تولیدات کشاورزی، خواهد پرداخت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Agricultural Practices in Proto-Elamite Susa: An Analysis of Proto-Elamite Tablets at Iran National Museum (MDP 26)

نویسندگان English

Rouhollah Yousefi Zoshk 1
Hassan Afshari Salaki 2
Donya Etemadifar 3
1 Department of Archaeology, Isalamic Azad University of Pishva, Varamin, Iran
2 Ph.D. Candidate of Prehistoric Archaeology, Tehran University
3 Ph.D. Candidate of Prehistoric Archaeology, Islamic Azad university of Science and Research
چکیده English

The Proto-Elamite period at Susa (circa 3100–2900 BCE) marks a pivotal phase in the early development of the pre-state communities in southwest Iran. During this period, the Susa emerged as a major center, playing a crucial role in the region’s economic, political, and social activities. One of the defining features of Proto-Elamite society is the use of clay tablets, one of the earliest known writing systems of the ancient world. Although the tablets remain largely undeciphered, numerous texts have survived, offering a glimpse into the administrative and economic functions of the time. A substantial portion of these Proto-Elamite texts are economic records, many of which are believed to be related to the management of agricultural resources and activities. Agriculture and animal husbandry were the backbone of the Proto-Elamite economy, sustaining the population and providing the surplus necessary for trade, tribute, and the growth of complex centers like Susa. The organization of agricultural labor, the cultivation of crops, and the bookkeeping of stores filled with crops are recurring themes in the surviving tablets, making them invaluable sources for understanding the agricultural practices during the Proto-Elamite period at Susa. This article focuses on analyzing Proto-Elamite tablets from Susa that exist at Iran National Museum (MDP.26) and many of them specifically deal with agricultural topics. The authors will inspect sign M56 and attached signs to the topic of agriculture activities and then will examine the types of crops referenced in these texts, and the organizational structure of agricultural labor. Moreover, the article will explore how these tablets reflect the integration of agriculture within the broader economic and social framework of Proto-Elamite society, including the role of the pre-state in regulating and organizing agricultural production.

کلیدواژه‌ها English

Susa
Proto-Elamite- Agricultural practices
Clay tablets
administration system

  • تاریخ دریافت 23 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 27 بهمن 1403